Uzmanlar, finansal mühendisliÄŸin bir projeye doÄŸru finans kaynağını yaratmak için kullanılması gereken önemli bir yöntem olduÄŸunu belirtiyor.

Finansal mühendislik, finansal problemleri çözmek ve kimi durumlarda da yeni finansal ürünler geliÅŸtirmek amacı ile ileri finansal analiz tekniklerinin kullanılması anlamına geliyor. Çözüm getirmek için önce parametrelerin tespit edilmesi, sonrasında da en doÄŸru ÅŸekilde bir araya getirilmesi gerekiyor.

Proje ve yatırım finansmanında finansal mühendisliÄŸin nasıl uygulanması gerektiÄŸi konusunda öncelikle amacın belirlenmesi gerektiÄŸini belirten Dinamo Danışmanlık Kurucu Ortağı, Kamu Özel Ortaklığı (PPP) ve Proje Finansmanı Uzmanı Fatih Kuran, “Yatırım projelerinde amacımız karlı, deÄŸer yaratan, sermaye geri dönüÅŸ süresi makul olan ve finanse edilebilir projeleri hayata geçirmek. Amacımıza ulaÅŸmak için öncelikle özünde karlı olan projelerimiz olmalı. Bir sonraki aÅŸama ise projeyi daha da karlı hale getirebilecek ve geri ödemelerde sıkıntı yaÅŸatmayacak uygun finansman imkanları ile buluÅŸturmak olmalı. Mümkün olduÄŸunca uzun vadeli, uygun maliyetlerde, esnek kullanım koÅŸullarında ve projenin yaratacağı nakit akışına uygun bir kredi arıyoruz. BiliÅŸsel esnekliÄŸin finansal mühendislik uygulamaları ile kesiÅŸim noktası iÅŸte tam da bu aÅŸamada gerçekleÅŸiyor. Zira kullanılacak olan finansman imkanları proje bazında önemli farklılıklar arz ediyor. Genelde aspirin gibi her projeye uygun olacak finansman paketleri mevcut deÄŸil. Konfeksiyon yerine terzi dikim çözümler oluÅŸturmak gerekiyor.” dedi.

Projelerin yapılabilirliÄŸini saÄŸlayacak doÄŸru finansman kaynaklarını oluÅŸturmanın uzmanlık gerektiren bir iÅŸ oluÄŸunun altını çizen Fatih Kuran, finansman kaynağı arayışına baÅŸlarken dikkate alınması gereken beÅŸ temel unsuru ÅŸöyle sıralıyor:

Yatırımın coğrafi konumu

Yatırımın hangi ülkede olduÄŸu ilgili coÄŸrafyada politik riskin durumu, proje ile ilgilenecek bankaları belirlemek ve fon arayışımızı buna uygun olarak ÅŸekillendirmek için önemli. Proje finansmanının önemli oyuncularından olan EBRD, IFC, Asya Kalkınma Bankası, Ä°slam Kalkınma Bankası gibi yatırım ve kalkınma bankalarının politikalarını, ilgili oldukları coÄŸrafyaları, sektörleri bilmek ve arayışımızı doÄŸru hedeflere yönlendirmemiz gerekiyor. Kalkınma ve Yatırım Bankaları ile ECA’ler haricinde ilgili coÄŸrafyaya ilgisi olan ticari bankalar ile yatırım kredisi saÄŸlayan veya bazen ortak da olabilen yerel bankaların fon kullandırım koÅŸulları da finansman paketini oluÅŸtururken dikkate alınması gereken diÄŸer hususlar.

Yatırım yapılacak olan sektör

Sektörel bazda özel kredi imkanları söz konusu olabiliyor. ÖrneÄŸin yenilenebilir enerji alanındaki projelerde genel kabül olarak daha uygun kredi kullanım koÅŸulları ve daha uzun vadeler mümkün olabilmekte. Bazı finansal kuruluÅŸları sadece belli sektörlere yoÄŸunlaÅŸmış durumdalar. Bazıları da özellikle alkol, tütün ve savunma sanayi gibi belli sektörlerde olan projeleri fonlamak istememekteler.

Yatırım mallarının menşei

Yatırım mallarını ağırlıklı hangi ülke veya ülkelerden temin edeceÄŸimiz ise Hermes, SACE, Coface, US Exim gibi hangi ECA’ler vasıtası ile finansman saÄŸlayabileceÄŸimizi belirleyecek olması bakımında önemli. ECA (Export Credit Agency) ‘ler yerleÅŸik oldukları ülkenin rakabet gücünü ve dolayısı ile de ihracatını geliÅŸtirmeyi hedefledikleri için yatırım mallarının ağırlıklı olarak kendi ülkelerinden temin edilmesi halinde tüm yatırım paketi için uygun kredi imkanları saÄŸlayabilmekteler. SaÄŸladıkları kredinin vadesi ve kullanım koÅŸulları ihracatın yapılacağı ülkenin politik riskine, sektöre ve yatırımın büyüklüÄŸüne baÄŸlı olarak da deÄŸiÅŸiklik arz etmekte. Bazı projelerde yüklenici ÅŸirketler, özellikle daha cazip finansman imkanlarından faydalanabilmek amacıyla mal tedariÄŸini daha rekabetçi ve esnek olan ECA’lerin aktif olduÄŸu ülkelere yönlendirebilmekteler.

Yatırımın büyüklüÄŸü

Finans kurumlarının projelere girerken alt ve üst limitleri var. Sektörel ve coÄŸrafi bazda da bu limitler ayrıca tanımlanabiliyor. Yatırım büyüklüÄŸü kredi vadesine de etki edebiliyor. Genelde daha büyük yatırım projeleri daha uzun vadeli finansman kaynakları ile buluÅŸabiliyor.

Projenin tedarik ÅŸekli

Giderek artan ÅŸekilde gündeme gelen Kamu Özel Ortaklığı (PPP) kapsamındaki proje yapılarına hakim olmak da ayrıca önemli. Ülke yönetimleri kendi finansman kaynaklarını tüketmediÄŸi ve proje performansını arttırdığı için PPP’nin uygulama yöntemleri arasında yer alan Yap-Ä°ÅŸlet- Devret ve Yap-Kirala-Devret gibi tedarik yöntemlerini giderek artan ÅŸekilde kullanmaktalar. PPP projelerinde müteahhit ÅŸirketler genelde yüklenici kimliÄŸinin yanına iÅŸletmeci kimliÄŸini de eklemek durumunda kalıyorlar. Yeni dönemde pek de alışkın olmadıkları özellikle iÅŸletme performansı ile ilgili gerekliliklere ve risklere hakim olmaları da gerekiyor.

Ayrıntılı Bilgi: www.dinamo.co